Nakit Akışı Takibi: KOBİ'ler İçin Basit Bir Düzen
Kâr ediyorsunuz ama hesapta para yok mu? Nakit akışı nedir, nasıl takip edilir, gelir ve gider tahmini nasıl yapılır? KOBİ'ler için sade bir yöntem.
Birçok işletme sahibi şu soruyla karşılaşır: 'Satış yapıyorum, kâr görünüyor ama hesapta neden para yok?' Cevap çoğunlukla nakit akışındadır. Kâr, bir dönemin gelir ve giderlerinin farkıdır. Nakit akışı ise paranın gerçekte ne zaman girip ne zaman çıktığını gösterir. İkisi aynı anda aynı sonucu vermez.
Kâr ile nakit neden farklıdır?
Bir örnek düşünelim. Bu ay iyi bir satış yaptınız ve fatura kestiniz; ancak müşteri vadeli çalışıyor ve para iki ay sonra gelecek. Öte yandan malı aldığınız tedarikçiye bu ay ödeme yapmanız gerekiyor. Defterde kâr var, hesapta ise eksi bakiye. İşletme zarar etmiyor ama nakit sıkıntısı çekiyor.
Nakit akışı takibinde üç temel kalem
- Nakit girişleri: tahsilatlar, peşin satışlar, diğer gelirler.
- Nakit çıkışları: tedarikçi ödemeleri, kira, maaş, vergi ve sosyal güvenlik ödemeleri, kredi taksitleri.
- Net nakit: belirli bir dönemde girişler ile çıkışlar arasındaki fark.
Basit bir nakit akışı düzeni nasıl kurulur?
1. Mevcut nakdinizi bilin
Kasadaki, bankadaki ve varsa kredi kartı limitindeki durumu bir araya getirin. Bu, başlangıç noktanızdır. Banka hesaplarının gerçek bakiyesini kayıtlarla karşılaştırmak, ileriye dönük bütün tahminlerin temelini sağlamlaştırır.
2. Önümüzdeki dönemin tahsilatlarını listeleyin
Açık alacaklarınızı vade tarihine göre sıralayın. Her biri için ne kadar gerçekçi olduğunu düşünün: Düzenli ödeyen müşterinin vadesi güvenlidir; sürekli geciktiren birinin parasını bir iki hafta ötelemek daha gerçekçidir.
3. Ödemeleri vade sırasına koyun
Sabit giderlerinizi (kira, maaş, abonelikler) ve tedarikçi vadelerini aynı takvime işleyin. Çek ve senetler varsa vade tarihlerini de ekleyin; bunlar çoğu zaman en çok unutulan kalemlerdir.
4. Haftalık görünüm oluşturun
Önümüzdeki sekiz ila on iki haftayı haftalık dilimlere ayırın. Her hafta için giriş, çıkış ve hafta sonu tahmini bakiyeyi yazın. Bakiyenin eksiye düştüğü haftayı önceden görmek, harekete geçmek için size zaman verir.
Nakit sıkışması görünürse ne yapılır?
- En yakın vadeli ve en büyük alacaklardan başlayarak tahsilatı hızlandırın.
- Tedarikçilerle ödeme vadelerini konuşun; küçük bir erteleme çoğu zaman mümkündür.
- Zorunlu olmayan giderleri ve alımları sonraya bırakın.
- Peşin ödemeye küçük bir avantaj tanıyarak tahsilatı öne çekmeyi değerlendirin.
Düzenli kontrol, tahmini güçlendirir
Nakit akışı tablosu bir kez hazırlanıp bırakılan bir belge değildir; haftalık güncellenen bir çalışma aracıdır. Gerçekleşenle tahmini karşılaştırdıkça tahminleriniz iyileşir. Cari hesaplarınız, kasa ve banka hareketleriniz ve vadeleriniz aynı yerde tutulduğunda bu tablo kendiliğinden oluşur; elle derlemek yerine rapor ekranından görebilirsiniz.